Ég er búin að predika yfir ykkur, aftur og aftur, hvernig við speglum okkur í öðrum og hvernig allt sem við gerum er vegna þess sem við erum en ekki vegna þess sem aðrir eru.  Enda aðrir við sjálf.
Svo nú ætla ég að sýna ykkur hvernig þetta kemur út í hversdagslegum athöfnum, eins og þegar við stöndum frammi fyrir vali í kosningum.

Ég ætla að kjósa Ólaf í næstu forsetakosningum, nei annars ég ætla að kjósa Dorrit.  Eða kannski bara Ólaf og Dorrit.

Hvers vegna?

Jú, það er vegna þess að þegar ég horfi á Dorrit, hlusta á hana, les fréttir af henni eða hvað annað sem er og tilheyrir henni, þá sé ég hvatvísan, smá ofvirkan, einstakling, með gott hjartalag og glaða lund, sem framkvæmir stundum áður en skynsemin nær að stoppa hana af og breyta henni í virðulega, alvörugefna, leiðinlega, forsetafrú, sem aldrei dytti í hug að stíga út úr röðinni og klifra yfir girðingar. 
Ég sé náttúrulega miklu meira en þessa upptalningu, en þetta er nóg til að skýra mál mitt.

Og af því ég sé veröldina, eins og ég sé veröldina og allt sem í henni er, þá veit ég að ég er alltaf að horfa á sjálfa mig.  Hitta sjálfa mig fyrir.
Ég er því í reynd að horfa á eigin hvatvísi, mína smá ofvirkni, mitt góða hjartalag og mína glöðu lund.  Og vitið þið, mér líkar það sem ég sé.

Og af því ég sé veröldina, eins og ég sé veröldina og allt sem í henni er, þá veit ég hvað kodda hjal er ráðandi afl.  Skemmtilegt afl.  Við eigum sko yfirleitt koddahjal við maka okkar. 
Ég veit líka af hverju ég þennan maka, eða kannski frekar af hverju ég skilaði honum ekki aftur, það er af því hann passar svo vel við mig og mitt, gott og vont. 
Hann er nefnilega sá sem ég spegla mig í svona til daglegs brúks og mér líkar það sem ég sé.  Oftast. 

Og af því ég sé veröldina, eins og ég sé veröldina og allt sem í henni er, þá veit ég að fyrst ég sé mig í maka mínum, þá sér hann sig í mér og ef hann sér sig og mig eitthvað í líkindum við það sem ég er, þá er hann flottur, svona eins og hann er.  Oftast.
Og ef þetta gildir um mig og maka minn, þá gildir þetta líka um ykkur og ykkar maka, líka Ólaf og Dorrit.

Svo nú vitið þið hvers vegna ég ætla að kjósa Ólaf og Dorrit.  Það er vegna þess sem ég er, hvað ég er, og sú staðreynd að mér líkar það svo vel.  Ekkert annað.

... og vatnið á Snæfellsnesi.  Þið vitið, fiskinn í sjónum, þessa eign þjóðarinnar þegar það hentar stjórnvöldum betur og eign einhverra annarra, gjarnan einkageirans, þegar svo ber undir.
Eitt er allavega alveg ljóst, við erum ekki inni í dæminu sem raunveruleiki, einungis sem tölur og hugmynd, sem hægt er að nýta sér til að græða meira, eftir því hvaðan vindurinn blæs hverju sinni.  Þegar markmiðið er að græða, þá eru það erlendir kaupendur, markaðsverðið sem ræður afkomu landans, fátækum sem ríkum.

Ok kannski ekki ríkum, þeir fá gæðafæðið, fisk sem annað, gjarnan keyrt heim að dyrum og borið inn, þeim að kostnaðarlausu, vildarvinskapurinn skiljiði.  Þú klórar mér og ég þér og allt það.

En hvað um það, hinir raunverulegu eigendur selja alþýðunni fiskinn á markaðsverði sem aftur ræður því að margir hafa ekki efni á að kaupa hann, enda markaðsverðið langt fyrir ofan kaupgetu sauðsvarts almúgans. 

Ef almenningur væri í alvöru inni í myndinni og þá meina ég í alvöru, þá væri löngu búið að setja lög og reglur um aflahluta til handa þjóðinni, sem seldur væri á verði sem hún hefði efni á og á verði sem samræmdist raunverulegri afkomu fólksins í stað þess okurverðs sem erlendur markaður gerir ráð fyrir og landinn þarf að greiða í dag vilji hann fá fiskinn á diskinn.

Þannig er það bara.

Þetta sama á við um orkuna, hún er eign þjóðarinnar þegar það hentar og einkaaðila eða einkafyrirtækja þegar svo hentar. 

Við höfum ekkert með þennan arf forfeðra okkar að gera eða um að segja.  Pótintátarnir hafa tekið hann herfangi og spila með hann út og suður sjálfum sér í hag.  Það er alveg ljóst að það verður þórðargleði á því heimili þegar búið er að leggja sæstreng til annarra þjóða sem eru tilbúnar að kaupa orkuna á markaðsverði sem síðan má yfirfæra yfir á sauðsvartan, íslenskan, almúgann. 

Getið þið ímyndað ykkur hvernig það verður og hversu margir það verða sem ekki geta keypt orkuna, þetta gull, þennan arf, sem forfeður okkar unnu baki brotnu til að koma á koppinn og færa okkur með glöðu geði, svo við mættum eiga betri ævi í þessu á stundum kalda land.  Þeir verða margir það er alveg víst. 

Nákvæmlega þetta gildir um alla okkar sameiginlegu auðlegð.  Hún er okkar þangað til hægt er að eigna hana öðrum til að selja okkur á markaðsverði.  Græða á.

Sjáið bara vatnið á Snæfellsnesi, vatnið sem verður sífellt verðmætara og stórfyrirtæki reyna að læsa klónum í, sveitafélagið gerði sér lítið fyrir og seldi það kanadískum fjárglæframanni (Spork) til 95 ára, greitt með hlutabréfum í fyrirtækinu, sem fór svo á hausinn, hver fékk svo rústirnar, ekki spyrja mig, sennilega sami maðurinn, allavega á sá sem tók við rústunum vatnsréttindin á Snæfellsnesi til næstu 95 ára, næstum í heila öld.  Ef þetta er ekki landráð, þá veit ég ekki hvað landráð er.  Menn kunna ekki að skammast sín.

Enn og aftur, þannig er þetta bara.

Vitiði, ég held ég sé búin að fá upp í kok á þessu öllu.  Að hafa skoðanir, að blogga, að mótmæla, að vona og bíða eftir betra og réttlátara samfélagi.  Öllu. Ég hreinlega nenni þessu ekki lengur.

Ég held ég segi bara eins og Styrmir, Ísland er ógeðslegt land, þetta er allt hreinasta ógeð og það er ekki nokkur áhugi fyrir að breyta neinu eða bæta.

Stundum er bara komið nóg og þá getur maður bara sagt eins og kerlingin forðum, hver sem hún nú annars var, þetta er leiðinlegt leikrit, ég er hætt, farin, nenni ekki að vera með í þessu leiðinlega leikriti lengur.  Bæ.

Og ekki orð um það meir.


ih/grumpy old/12

... fyrirbrigði sem fundið hefur verið upp.  Ég myndi vilja taka í höndina á þeim sem fann hana upp.

Það er frá henni sem ég er komin og hún hefur verið mér góð og gjöful alla tíð síðan. 
Hún skóp mig þannig að ég sé ekki framaníið á mér, reyndar sé ég nánast ekkert af sjálfri mér nema hendur og fætur, sem ég get skoðað frá öllum hliðum.  Frábær sköpun. 
Þetta allt gerir mér kleift að trúa því að ég sé alltaf jafn gömul þeim sem ég tala við, svo fremi að þeir séu orðnir tuttugu og fimm ára í annan endann og fimm árum yngri en ég í hinn. 
Ég get ekki samsamað mig gömlu fólki því eg er ekki komin á það stig ennþá.  Eftir því sem ég get best séð svona álengdar, hjá þeim sem þangað eru komnir, þá kemst ég sennilega aldrei á það stig.
Amma mín sagði til dæmis alltaf stelpurnar um eldgamlar, sjötugar kerlingar og hún harðneitaði að fara á elliheimili, sagðist ekki nenna að vera innan um gamalt fólk allar stundir, samt var hún sjálf hundgömul, næstum níræð.

Náttúran var ekki eins gjöful gömlu skólafélögunum og öðrum jafnöldrum mínum, það er hreint skelfilegt að sjá hvernig hún hefur farið með þetta annars ágæta fólk. 
Þau eru eins og gamalmenni, skökk og skæld og jörðin er farin að toga þau svo fast til sín að húðin á þeim er farin að vísa niður á við.  Strákarnir hafa eignast ístrur og trúið mér þær lafa niður yfir buxnastrenginn og brjóstin á stelpunum eru farin að hanga ansi mikið, jafnvel þó þær reyni að toga á móti með brjóstahöldurum, og hálsinn, almáttugur minn, hann orðinn eins og kalkúnaháls há sumum. Mér sýnist þó að þau sem fylla hæfilega út í skinnið komi best út, það má næstum setja samansem merki á milli grannur og hrukkóttur.

Þetta með spegilinn er náttúrulega bara plat, hann sýnir bara þá mynd sem ég bý til í heilanum og hún er mjög flott get ég sagt ykkur, þar er ég ung, teinrétt, stinn og fögur.

Mikið er ég þakklát náttúrunni fyrir að vera mér svona góð og fara svona vel með mig. 


ih/11

„

„Sú kynslóð stjórnmálamanna sem senn hverfur af sjónarsviðinu hefur verið öflugasta sjálftökulið allra tíma á Íslandi.  Þau borguðu ekki námslánin sín, þau borguðu ekki húsnæðislánin, þau tóku sér ríflegri eftirlaunarétt en aðrir fá, og afnámu erfðaskatt um það leyti er foreldrar þeirra kvöddu heiminn!“
Og Stefán Jón spyr: „Rísa menn undir því verkefni að endurskapa lýðveldið? Eða ætlum við bara að opna búðina eins fljótt og hægt er fyrir „business as usual“?“

„Afleiðingin af þessu skipulagða and-verðleika samfélagi er mjög slæm fyrir Ísland vegna smæðar samfélagsins. Heilbrigð samkeppni, ögun og þjálfun sem menn sækja til að nýta verðleika sína þrífst ekki.

Fyrirtækin eru rekin af vel tengdum pabbadrengjum, stjórnmálin af sérhæfðum valdafíklum, kerfið af þiggjendum og sporgöngumönnum – en ekki sjálfstæðum leiðtogum. Íslenski samfélagsskólinn er fámennur, veikur og letjandi. Hér glímum við ekki bara við það að pólitískum venslamennum er hyglað – smátt og smátt læra hinir að ekkert þýðir að bjóða fram krafta sína. Við fáum ekki bara kerfi sem upphefur þá löku heldur rekur burt þá hæfu. Niðurstaðan er rökrétt: Öll pólitík verður persónupólitík. Ef til vill er höfuðgallinn við kenninguna um frjáls-
hyggjuhrunið að gleyma þessu grundvallaratriði í íslenskri stjórnmálamenningu: Hún er óskiljanleg ef menn vita ekki hver er hvurs og hvurs er hvað.“ 

„Ég hélt lengi vel að Ísland með „sína sterku lýðræðishefð“ og nýfrjálsu ríkin í Afríku og víðar væru ósambærileg.  Eftir því sem fleiri steinum var velt í Hruninu, og allt fram á þennan dag, og meira og meira ógeð kemur í ljós, verður manni hugsað til afríska ástandsins.

Hvar tæma menn seðlabanka?  Hvar eru auðlindir settar í fárra manna hendur?  Hvar eru ríkisfyrirtæki afhent klíkubræðrum?  Hvar eru kjánasamningar gerðir við erlenda auðhringi?  Hvar var Kalda stríðið notað í auðgunarskyni fyrir fáa útvalda?“

Stefán líkir íslensku samfélagi við nokkurskonar ættbálkasamfélag, höfðingjaveldi sem byggist ekki á rétti og verðleikum heldur úthlutun lífsgæðanna, herfangsins, til þeirra sem sýna ættbálknum hollustu.  Hann skoðar og aðdraganda og orsök hrunsins frá ýmsum hliðum sem og hliðstæður í íslensku samfélagi og nýfrjálsum ríkjum í Afríku og telur að vinstri menn geti ekki flúið ábyrgð sína af þeim vinnubrögðum sem hér hafa tíðkast eða fleygt allri sök í fang frjálshyggju síðustu 20 ára:

„Tímabilið einkennist þó vissulega af einum þræði frjálshyggjunnar, sem er auðhyggja.  Ójöfnuðurinn sem stórjókst á Íslandi á sama tíma er ekki hugmyndafræðilegt keppikefli frjálshyggju í sjálfu sér þótt stundum sé hann óhjákvæmilegur fylgifiskur.

Hvers vegna mótstaðan klikkaði er svo löng saga, en í stuttu máli voru það „pólitísk uppkaup“ arðræningjanna.

Enn, þremur árum eftir Hrunið, eru íslenskir vinstrimenn í slag við frjálshyggjuna þegar þeir ættu að einbeita sér að spillingunni. Því hún er kjarninn í íslensku leiðinni.“

„Það mætti ætla að í okkar einsleita og smáa þjóðríki séu kjöraðstæður til að koma í veg fyrir böl margra Afríkuríkja – ættbálkaskiptinguna (tribalism).  Samkvæmt henni kemur ættbálkurinn fyrst, þorpið, staðurinn, frændur og vinir – hópurinn.  Abstrakt hugmyndir eins og „almannahagsmunir“, „gagnsæi“, „stjórnsýsla“ „valddreifing“ eru merki um miklu þroskaðri samfélög þar sem búið er að setja regluverk um samskipti í stjórnmálum, efnahagslífi, félagsmálum og menningu.  Ísland er miklu nær ættbálkasamfélaginu. Þetta sjáum við í hegðun stjórnmálaflokka, landshlutaafla í gegnum „heimamannasyndrómið“ þar sem hollusta við hjörðina kemur á undan hugmyndafræðilegum átökum eða verðleikum. Hollusta er forsenda þess að fá að njóta afraksturs.
Höfðingjaveldi er skýrt einkenni á svona kerfi. Höfðinginn kemst í úthlutunarstöðu (ráðherra, landsbyggðarþingmaður, formaður, stjórnandi í úthlutunarnefnd, stjórn Byggðastofnunar eða annarri sjóðastofnun). Fólk þarf að biðla til höfðingjanna, í stað þess að gagnsætt kerfi skipi því rétt sem það sækir.  Höfðingjar vilja ekki að almenningur hafi réttindi, heldur sæki til þeirra persónulega og fái úthlutað af náð.  Verðmætum og vegtyllum er dreift af höfðingjum sem ríkja í krafti „ættbálksins“.  Því ógleggra sem regluverkið er og ógagnsærra því betra fyrir höfðingjaveldið.  Eitt af lykilatriðum í því er að valdsskorður séu óskýrar og viðurlög nánast engin, svo auðvelt sé að taka áhættuna af því að skandalísera öðru hverju.“

„Nokkur framfaramál í íslensku samfélagi hafa orðið utan við stjórnmálakerfið.  Því saga Íslands er ekki svartnætti og margvísleg jákvæð þróun hefur orðið.“

Stefán týnir þarna til jafnréttismál, vitundarvakningu um ofbeldi einkum kynferðisofbeldi, kraft fólksins til breytinga, samkynhneigða sem unnið hafa þrekvirki í að breyta samfélaginu umhverfisvernd, meðferð alkóhólista og fleiri mál sem sprottið hefur upp úr samfélaginu utan við kulnaðar smiðjur stjórnmálaflokkanna.

_“

Lestri lokið.

Þetta elskurnar mínar er ástandið á Íslandi í dag og undanfarin ár.  Þetta er það sem þjóðin býr við og reynir að mótmæla með góður og eða illu. 

Þið hljótið að geta samsamað þessu því sem þið þegar þekkið, álverum, virkjunum, Magma, Kína, eignarhaldsfélög, kvótasvindl, kúlulán, skuldaafskriftir miljónamæringja, heilu bankarnir og þar með innistæður okkar að gjöf til vogunarsjóða og endlaust og endalaus hrosskaup, svindl og svínarí. 

Og hverjir borga? 
Einmitt almenningur, með skattahækkunum, lækkun launa, hækkun verðlags og og og.  Hugsið ykkur verkalýðsforystan semur um 161 þúsund króna lágmarkslaun til handa vinnandi fólki og allir pótintátar þessa lands segja það allt í lag og gott eitt.  Ég get orðið svo reið að engu tali tekur.
 
Hvað ætlum við að láta þetta ganga lengi?

Við eigum að vita þetta, verðum að vita þetta allt, ef við ætlum að byggja upp nýtt og betra samfélag. 
Hvernig ætlum við að breyta því sem er vont í það sem er betra ef við viljum ekki horfast í augu við það vonda og vitlausa sem við höfum gert? 

Við veðrum að þora og nú er tækifæri til breytinga.  Lesið greinarnar og hlustið á viðtalið. 

Smellið hér á Eyjuna og hér á útvaprsviðtalið

ih/11

... barna til náms og skylda skólayfirvalda, af alvöru og óhrætt, væri hægt að gera eitthvað fyrir æsku þessa lands, börnin okkar og komandi kynslóðir.

Þá gætu skólastjórnendur og önnur skólayfirvöld ekki alltaf og endalaust borið fyrir sig og sett fram þá staðhæfingu að það sem gerist utan skóalóðar komi þeim ekki við. 
Það er það sem skólayfirvöld gera, ítrekað og aftur, einelti og annað ofbeldi, sem nemendur þurfa að þola, kemur skólayfirvöldum ekki við gerist það utan skólalóðar.

Það sem gerist utan skóla er ekki þeirra mál, einelti sem leiðir til sjálfsvígs og kynferðisleg misnotkun á ungum nemendum kemur skólayfirvöldum ekki við þar sem það gerist utan skóla og skólalóðar.

Ég gæti gubbað.  Hvernig geta menn, karl sem kvenn, látið svona út úr sér, þeim á að koma við vellíðan barna utan og innan skóla.  Okkur á öllum að koma hún við.  Annað er ómennska.

Fyrir mér horfir þetta þannig að börn eru algjörlega óvarin þegar þau ganga út af skólalóðinni og á leiðinni heim frá skóla, þar má mæta þeim nákvæmlega það sem hverjum og einum sýnist, einelti, eiturlyfjasala og hvers konar annað ofbeldi því eins og skólar hafa, ítrekað og aftur, sagt, þetta kemur þeim ekki við.

Það er raunverulega staðreynd að börn hafa skylduna til að láta allt yfir sig ganga og skólayfirvöld réttin til að láta það yfir þau ganga, sem þeim hugnast best.  Þau gætu neytt nemanda til að mæta í skóla í lögreglufylgd og hafa reyndar oftar en einu sinni og tvisvar beitt því á börn og þannig þvingað fram vilja sínum, því þeirra er rétturinn en barnanna skyldan.

Það er staðreynd að yfirvöld, skóla og annarra sem með velferð barna hafa að gera, hafa brugðist þeim ítrekað og aftur.  Mörg okkar hafa reynt það á eigin skinni og aðrir séð það reglulega og aftur í fjölmiðlum þessa lands.

Hvenær ætlum við að vaxa úr grasi og gerast vitibornir og mennskir menn, karl og kvenn, og snúa þessum andskota við?

Þegar búið er að snúa þessu við þá verða skólayfirvöld að sjá til þess að börnin fái mannvænt umhverfi sem gagnast þeim til fræðslu og annarrar skólunar.  Þá hefðu þeir ekki vald til að skylda og neyða börn til eins eða neins sem ekki hentaði þeirra velferð og væri þeim jafnvel til mikils ógangs og skaða.

Efir hverju erum við að bíða, að eitthvað gerist af sjálfu sér, af því við erum svo vön því að allt leysist að sjálfur sér, að stjórnvöld hafi hag okkar og barna okkar að leiðarljósi. 
Það hefur einmitt sýnt sig svo vel núna eftir blessað hrunið.  Allar ókeypis skólamáltíðirnar og úrræðin, heimilin sem búið er að leysa til bankanna.  In your dreams.

Það er núna sem við verðum að standa upp og breyta þessu kolvitlausa kerfi, snúa því á hvolf, afhenda börnunum réttin og skólayfirvöldum skylduna, alla eins og hún leggur sig.

Börn eiga rétt til lífs og lima, fræðslu, verndar og velferðar og það á að vera skylda fullorðinna að sjá til þess að það gangi eftir, skólayfirvalda, kennara, foreldra og okkar allra. 
Og ef og þegar við sjáum að einn hlekkur bregst þá eigum við að grípa inn í og lagfæra ástandið svo barnið haldi rétti sínum út í eitt. 

Síðan þegar þau komast nær viti og ára á að færa þeim skyldurnar gagnvart næstu kynslóð hægt og rólega og í samræmi við skilning þeirra og getu.

Getið þið ímyndað ykkur hvernig það samfélag væri, sem þannig væri háttað um, og hvernig einstaklinga það æli af sér?  

Nei sennilega ekki, þá væri búið að breyta þessu nú þegar.


ih/grumpy old/11