Af hverju ætla ég að kjósa það sem ég ætla að kjósa?

Ég er búin að predika yfir ykkur, aftur og aftur, hvernig við speglum okkur í öðrum og hvernig allt sem við gerum er vegna þess sem við erum en ekki vegna þess sem aðrir eru.  Enda aðrir við sjálf.
Svo nú ætla ég að sýna ykkur hvernig þetta kemur út í hversdagslegum athöfnum, eins og þegar við stöndum frammi fyrir vali í kosningum.

Ég ætla að kjósa Ólaf í næstu forsetakosningum, nei annars ég ætla að kjósa Dorrit.  Eða kannski bara Ólaf og Dorrit.

Hvers vegna?

Jú, það er vegna þess að þegar ég horfi á Dorrit, hlusta á hana, les fréttir af henni eða hvað annað sem er og tilheyrir henni, þá sé ég hvatvísan, smá ofvirkan, einstakling, með gott hjartalag og glaða lund, sem framkvæmir stundum áður en skynsemin nær að stoppa hana af og breyta henni í virðulega, alvörugefna, leiðinlega, forsetafrú, sem aldrei dytti í hug að stíga út úr röðinni og klifra yfir girðingar. 
Ég sé náttúrulega miklu meira en þessa upptalningu, en þetta er nóg til að skýra mál mitt.

Og af því ég sé veröldina, eins og ég sé veröldina og allt sem í henni er, þá veit ég að ég er alltaf að horfa á sjálfa mig.  Hitta sjálfa mig fyrir.
Ég er því í reynd að horfa á eigin hvatvísi, mína smá ofvirkni, mitt góða hjartalag og mína glöðu lund.  Og vitið þið, mér líkar það sem ég sé.

Og af því ég sé veröldina, eins og ég sé veröldina og allt sem í henni er, þá veit ég hvað kodda hjal er ráðandi afl.  Skemmtilegt afl.  Við eigum sko yfirleitt koddahjal við maka okkar. 
Ég veit líka af hverju ég þennan maka, eða kannski frekar af hverju ég skilaði honum ekki aftur, það er af því hann passar svo vel við mig og mitt, gott og vont. 
Hann er nefnilega sá sem ég spegla mig í svona til daglegs brúks og mér líkar það sem ég sé.  Oftast. 

Og af því ég sé veröldina, eins og ég sé veröldina og allt sem í henni er, þá veit ég að fyrst ég sé mig í maka mínum, þá sér hann sig í mér og ef hann sér sig og mig eitthvað í líkindum við það sem ég er, þá er hann flottur, svona eins og hann er.  Oftast.
Og ef þetta gildir um mig og maka minn, þá gildir þetta líka um ykkur og ykkar maka, líka Ólaf og Dorrit.

Svo nú vitið þið hvers vegna ég ætla að kjósa Ólaf og Dorrit.  Það er vegna þess sem ég er, hvað ég er, og sú staðreynd að mér líkar það svo vel.  Ekkert annað.

Blekking

Karlar og konur - Klipping og klipping

Nú er dýrtíðin slík og tekjur svo litlar að maður verður að hugsa áður en maður eyðir.  Ekki alveg minn stíll og skapgerð, en samt eitthvað sem verður að gera.

Klipping er einn af föstu liðunum í mínu lífi, einu sinni í mánuði, hún er orðin ansi dýr, að vísu misdýr, en samt allt of dýr. 
Ég tók mig því til og hringdi milli staða til að fá upplýsingar um verð, það rokkar frá kr. 2.500 og allt upp í kr. 6.900 fyrir klippingu mér til handa.  Svona til fróðleiks, þá jafngildir það verði á 22 til 60 mjólkurlítrum. 

En það var ekki það sem ég vildi segja, heldur hitt að í þessari litlu könnun minni komst ég að því að það er til karlaverð og kvennaverð þegar kemur að klippingu og oft er mismunurinn á verðinu kr. 1.000 og þá körlum í hag. 
Það kostar nefnilega minna að klippa karlmenn en konur, samt eru sumir karlmenn með mikið hár líkt og konur og konur með lítið hár líkt og karlmenn og bæði kynin fá sér strípur og annað flott í hárið. 

Mér fannst þetta afar fróðlegt og hringdi því í Jafnréttisstofu til að fá upplýsingar um réttmæti þessa.  Þar hitti ég fyrir skemmtilegan og fróðan starfsmann sem gaf sér tíma til að ræða við mig um þetta mál, fram og aftur og aftur og fram.  Hjá honum fékk ég þær upplýsingar að þetta hefði komið upp á borð hjá þeim en ekki farið lengra, enda hefur engin kvartað við þá undan þessu.  
Ég komst líka að því að þetta er í reynd ekki leyfilegt eða löglegt og ef við værum í Evrópusambandinu þá væri búið að leggja þennan mismunun af. 
Eigendur hárfyrirtækja mega að vísu verðleggja þjónustuna eins hátt og þeir vilja en þeir mega ekki mismuna kaupendum eftir kyni.
 
Ég verð samt að segja að ég er ekki sátt við að konur, sem yfirleitt eru með lægri tekjur en karlar, greiði meira fyrir þessa þjónustu en karlarnir.

Svo, stelpur mínar, nú er bara að mótmæla þegar þið farið næst í klippingu, biðja um karlaklippingu fyrir stutt eða sítt hár, nú eða hringja í Jafnréttis- eða Neytendastofu og láta í ljós óánægju með þetta misrétti og sjá hvort það verði þá ekki leiðrétt.

Og ekki orð meira um það.

Planet earth

Ég fór að hugsa um fiskinn og orkuna ...

... og vatnið á Snæfellsnesi.  Þið vitið, fiskinn í sjónum, þessa eign þjóðarinnar þegar það hentar stjórnvöldum betur og eign einhverra annarra, gjarnan einkageirans, þegar svo ber undir.
Eitt er allavega alveg ljóst, við erum ekki inni í dæminu sem raunveruleiki, einungis sem tölur og hugmynd, sem hægt er að nýta sér til að græða meira, eftir því hvaðan vindurinn blæs hverju sinni.  Þegar markmiðið er að græða, þá eru það erlendir kaupendur, markaðsverðið sem ræður afkomu landans, fátækum sem ríkum.

Ok kannski ekki ríkum, þeir fá gæðafæðið, fisk sem annað, gjarnan keyrt heim að dyrum og borið inn, þeim að kostnaðarlausu, vildarvinskapurinn skiljiði.  Þú klórar mér og ég þér og allt það.

En hvað um það, hinir raunverulegu eigendur selja alþýðunni fiskinn á markaðsverði sem aftur ræður því að margir hafa ekki efni á að kaupa hann, enda markaðsverðið langt fyrir ofan kaupgetu sauðsvarts almúgans. 

Ef almenningur væri í alvöru inni í myndinni og þá meina ég í alvöru, þá væri löngu búið að setja lög og reglur um aflahluta til handa þjóðinni, sem seldur væri á verði sem hún hefði efni á og á verði sem samræmdist raunverulegri afkomu fólksins í stað þess okurverðs sem erlendur markaður gerir ráð fyrir og landinn þarf að greiða í dag vilji hann fá fiskinn á diskinn.

Þannig er það bara.

Þetta sama á við um orkuna, hún er eign þjóðarinnar þegar það hentar og einkaaðila eða einkafyrirtækja þegar svo hentar. 

Við höfum ekkert með þennan arf forfeðra okkar að gera eða um að segja.  Pótintátarnir hafa tekið hann herfangi og spila með hann út og suður sjálfum sér í hag.  Það er alveg ljóst að það verður þórðargleði á því heimili þegar búið er að leggja sæstreng til annarra þjóða sem eru tilbúnar að kaupa orkuna á markaðsverði sem síðan má yfirfæra yfir á sauðsvartan, íslenskan, almúgann. 

Getið þið ímyndað ykkur hvernig það verður og hversu margir það verða sem ekki geta keypt orkuna, þetta gull, þennan arf, sem forfeður okkar unnu baki brotnu til að koma á koppinn og færa okkur með glöðu geði, svo við mættum eiga betri ævi í þessu á stundum kalda land.  Þeir verða margir það er alveg víst. 

Nákvæmlega þetta gildir um alla okkar sameiginlegu auðlegð.  Hún er okkar þangað til hægt er að eigna hana öðrum til að selja okkur á markaðsverði.  Græða á.

Sjáið bara vatnið á Snæfellsnesi, vatnið sem verður sífellt verðmætara og stórfyrirtæki reyna að læsa klónum í, sveitafélagið gerði sér lítið fyrir og seldi það kanadískum fjárglæframanni (Spork) til 95 ára, greitt með hlutabréfum í fyrirtækinu, sem fór svo á hausinn, hver fékk svo rústirnar, ekki spyrja mig, sennilega sami maðurinn, allavega á sá sem tók við rústunum vatnsréttindin á Snæfellsnesi til næstu 95 ára, næstum í heila öld.  Ef þetta er ekki landráð, þá veit ég ekki hvað landráð er.  Menn kunna ekki að skammast sín.

Enn og aftur, þannig er þetta bara.

Vitiði, ég held ég sé búin að fá upp í kok á þessu öllu.  Að hafa skoðanir, að blogga, að mótmæla, að vona og bíða eftir betra og réttlátara samfélagi.  Öllu. Ég hreinlega nenni þessu ekki lengur.

Ég held ég segi bara eins og Styrmir, Ísland er ógeðslegt land, þetta er allt hreinasta ógeð og það er ekki nokkur áhugi fyrir að breyta neinu eða bæta.

Stundum er bara komið nóg og þá getur maður bara sagt eins og kerlingin forðum, hver sem hún nú annars var, þetta er leiðinlegt leikrit, ég er hætt, farin, nenni ekki að vera með í þessu leiðinlega leikriti lengur.  Bæ.

Og ekki orð um það meir.


ih/grumpy old/12

Náttúran er merkasta ...

... fyrirbrigði sem fundið hefur verið upp.  Ég myndi vilja taka í höndina á þeim sem fann hana upp.

Það er frá henni sem ég er komin og hún hefur verið mér góð og gjöful alla tíð síðan. 
Hún skóp mig þannig að ég sé ekki framaníið á mér, reyndar sé ég nánast ekkert af sjálfri mér nema hendur og fætur, sem ég get skoðað frá öllum hliðum.  Frábær sköpun. 
Þetta allt gerir mér kleift að trúa því að ég sé alltaf jafn gömul þeim sem ég tala við, svo fremi að þeir séu orðnir tuttugu og fimm ára í annan endann og fimm árum yngri en ég í hinn. 
Ég get ekki samsamað mig gömlu fólki því eg er ekki komin á það stig ennþá.  Eftir því sem ég get best séð svona álengdar, hjá þeim sem þangað eru komnir, þá kemst ég sennilega aldrei á það stig.
Amma mín sagði til dæmis alltaf stelpurnar um eldgamlar, sjötugar kerlingar og hún harðneitaði að fara á elliheimili, sagðist ekki nenna að vera innan um gamalt fólk allar stundir, samt var hún sjálf hundgömul, næstum níræð.

Náttúran var ekki eins gjöful gömlu skólafélögunum og öðrum jafnöldrum mínum, það er hreint skelfilegt að sjá hvernig hún hefur farið með þetta annars ágæta fólk. 
Þau eru eins og gamalmenni, skökk og skæld og jörðin er farin að toga þau svo fast til sín að húðin á þeim er farin að vísa niður á við.  Strákarnir hafa eignast ístrur og trúið mér þær lafa niður yfir buxnastrenginn og brjóstin á stelpunum eru farin að hanga ansi mikið, jafnvel þó þær reyni að toga á móti með brjóstahöldurum, og hálsinn, almáttugur minn, hann orðinn eins og kalkúnaháls há sumum. Mér sýnist þó að þau sem fylla hæfilega út í skinnið komi best út, það má næstum setja samansem merki á milli grannur og hrukkóttur.

Þetta með spegilinn er náttúrulega bara plat, hann sýnir bara þá mynd sem ég bý til í heilanum og hún er mjög flott get ég sagt ykkur, þar er ég ung, teinrétt, stinn og fögur.

Mikið er ég þakklát náttúrunni fyrir að vera mér svona góð og fara svona vel með mig. 


ih/11

Hvers vegna mótmæla menn ...

... karl og kvenn, hvers vegna er þjóðin svona reið og óánægð? 

Ég skal segja ykkur það. 

Alþingi er þéttskipað fólki sem hefur stofna lokaða klíku, klúbb, utan um athafnir sínar sem mestmegnis felast í því að raka til sín fé og völdum á kostnað almennings og sá kostnaður er orðinn ansi hreint hár. 
Nei Bjarni Ben, þjóðin er ekki bara að mótmæla ríkisstjórninni og hennar gjörðum, heldur öllu liðinu sem starfar á þingi, öllum þingmönnum og ráðherrum, embættismönnum og öðru starfsfólki.  Öllum pótintátum þessa lands, atvinnurekendum, bankaeigendum, verkalýðsforystu og og og.  Öllum.

Af hverju?  Ég skal sýna ykkur það hér svart á hvítu. 

Á vefsíðu eyjarinnar er fjallað um grein eftir Stefán Jón Hafstein í Tímariti Máls og Menningar 3. 2011 þar sem hann  lýsir þessu afar vel og nákvæmlega og miklu betur en ég nokkurn tíma gæti gert.
Greinin heitir Rányrkjubú og fjallar um aðdraganda og orsök hrunsins frá ýmsum hliðum, hliðstæður íslensks samfélags og nýfrjálsra ríkja í Afríku sem og íslenskt samfélag sem ættbálkasamfélag þar sem menn umgangast auðlindir þjóðfélagsins eins og herfang sem höfðingjar útdeila til þeirra sem sýna þeim hollustu.

Ég gæti ekki lýst og orðað það sem veldur óánægju og mótmælum almennings betur en Stefán gerir i greininni og ætla því alfarið að nota hans orð hér. 

Ég mun samt stikla á stóru, brot hér og brot þar og setja svo inn tengingu á skrifin um skrif Stefáns sem og viðtal við hann hjá Jóni Ormi Halldórssyni og Ævari Kjartanssyni í þættinum Landið sem rís á Rás 1 síðastliðin sunnudag .  Tengingarnar eru bæði hér í upphafi og enda þessara skrifa.  Smellið hér á Eyjuna og hér á útvaprsviðtalið . 

Hvernig ætlum við að breyta því sem vont er í það sem er betra ef við viljum ekki horfast í augu við það vonda og vitlausa sem við höfum gert. 
Ég hvet ykkur því eindregið til að lesa og hlusta á það allt í heild sinni.

Hefst nú lesturinn:

„

„Sú kynslóð stjórnmálamanna sem senn hverfur af sjónarsviðinu hefur verið öflugasta sjálftökulið allra tíma á Íslandi.  Þau borguðu ekki námslánin sín, þau borguðu ekki húsnæðislánin, þau tóku sér ríflegri eftirlaunarétt en aðrir fá, og afnámu erfðaskatt um það leyti er foreldrar þeirra kvöddu heiminn!“
Og Stefán Jón spyr: „Rísa menn undir því verkefni að endurskapa lýðveldið? Eða ætlum við bara að opna búðina eins fljótt og hægt er fyrir „business as usual“?“

„Afleiðingin af þessu skipulagða and-verðleika samfélagi er mjög slæm fyrir Ísland vegna smæðar samfélagsins. Heilbrigð samkeppni, ögun og þjálfun sem menn sækja til að nýta verðleika sína þrífst ekki.

Fyrirtækin eru rekin af vel tengdum pabbadrengjum, stjórnmálin af sérhæfðum valdafíklum, kerfið af þiggjendum og sporgöngumönnum – en ekki sjálfstæðum leiðtogum. Íslenski samfélagsskólinn er fámennur, veikur og letjandi. Hér glímum við ekki bara við það að pólitískum venslamennum er hyglað – smátt og smátt læra hinir að ekkert þýðir að bjóða fram krafta sína. Við fáum ekki bara kerfi sem upphefur þá löku heldur rekur burt þá hæfu. Niðurstaðan er rökrétt: Öll pólitík verður persónupólitík. Ef til vill er höfuðgallinn við kenninguna um frjáls-
hyggjuhrunið að gleyma þessu grundvallaratriði í íslenskri stjórnmálamenningu: Hún er óskiljanleg ef menn vita ekki hver er hvurs og hvurs er hvað.“ 

„Ég hélt lengi vel að Ísland með „sína sterku lýðræðishefð“ og nýfrjálsu ríkin í Afríku og víðar væru ósambærileg.  Eftir því sem fleiri steinum var velt í Hruninu, og allt fram á þennan dag, og meira og meira ógeð kemur í ljós, verður manni hugsað til afríska ástandsins.

Hvar tæma menn seðlabanka?  Hvar eru auðlindir settar í fárra manna hendur?  Hvar eru ríkisfyrirtæki afhent klíkubræðrum?  Hvar eru kjánasamningar gerðir við erlenda auðhringi?  Hvar var Kalda stríðið notað í auðgunarskyni fyrir fáa útvalda?“

Stefán líkir íslensku samfélagi við nokkurskonar ættbálkasamfélag, höfðingjaveldi sem byggist ekki á rétti og verðleikum heldur úthlutun lífsgæðanna, herfangsins, til þeirra sem sýna ættbálknum hollustu.  Hann skoðar og aðdraganda og orsök hrunsins frá ýmsum hliðum sem og hliðstæður í íslensku samfélagi og nýfrjálsum ríkjum í Afríku og telur að vinstri menn geti ekki flúið ábyrgð sína af þeim vinnubrögðum sem hér hafa tíðkast eða fleygt allri sök í fang frjálshyggju síðustu 20 ára:

„Tímabilið einkennist þó vissulega af einum þræði frjálshyggjunnar, sem er auðhyggja.  Ójöfnuðurinn sem stórjókst á Íslandi á sama tíma er ekki hugmyndafræðilegt keppikefli frjálshyggju í sjálfu sér þótt stundum sé hann óhjákvæmilegur fylgifiskur.

Hvers vegna mótstaðan klikkaði er svo löng saga, en í stuttu máli voru það „pólitísk uppkaup“ arðræningjanna.

Enn, þremur árum eftir Hrunið, eru íslenskir vinstrimenn í slag við frjálshyggjuna þegar þeir ættu að einbeita sér að spillingunni. Því hún er kjarninn í íslensku leiðinni.“

„Það mætti ætla að í okkar einsleita og smáa þjóðríki séu kjöraðstæður til að koma í veg fyrir böl margra Afríkuríkja – ættbálkaskiptinguna (tribalism).  Samkvæmt henni kemur ættbálkurinn fyrst, þorpið, staðurinn, frændur og vinir – hópurinn.  Abstrakt hugmyndir eins og „almannahagsmunir“, „gagnsæi“, „stjórnsýsla“ „valddreifing“ eru merki um miklu þroskaðri samfélög þar sem búið er að setja regluverk um samskipti í stjórnmálum, efnahagslífi, félagsmálum og menningu.  Ísland er miklu nær ættbálkasamfélaginu. Þetta sjáum við í hegðun stjórnmálaflokka, landshlutaafla í gegnum „heimamannasyndrómið“ þar sem hollusta við hjörðina kemur á undan hugmyndafræðilegum átökum eða verðleikum. Hollusta er forsenda þess að fá að njóta afraksturs.
Höfðingjaveldi er skýrt einkenni á svona kerfi. Höfðinginn kemst í úthlutunarstöðu (ráðherra, landsbyggðarþingmaður, formaður, stjórnandi í úthlutunarnefnd, stjórn Byggðastofnunar eða annarri sjóðastofnun). Fólk þarf að biðla til höfðingjanna, í stað þess að gagnsætt kerfi skipi því rétt sem það sækir.  Höfðingjar vilja ekki að almenningur hafi réttindi, heldur sæki til þeirra persónulega og fái úthlutað af náð.  Verðmætum og vegtyllum er dreift af höfðingjum sem ríkja í krafti „ættbálksins“.  Því ógleggra sem regluverkið er og ógagnsærra því betra fyrir höfðingjaveldið.  Eitt af lykilatriðum í því er að valdsskorður séu óskýrar og viðurlög nánast engin, svo auðvelt sé að taka áhættuna af því að skandalísera öðru hverju.“

„Nokkur framfaramál í íslensku samfélagi hafa orðið utan við stjórnmálakerfið.  Því saga Íslands er ekki svartnætti og margvísleg jákvæð þróun hefur orðið.“

Stefán týnir þarna til jafnréttismál, vitundarvakningu um ofbeldi einkum kynferðisofbeldi, kraft fólksins til breytinga, samkynhneigða sem unnið hafa þrekvirki í að breyta samfélaginu umhverfisvernd, meðferð alkóhólista og fleiri mál sem sprottið hefur upp úr samfélaginu utan við kulnaðar smiðjur stjórnmálaflokkanna.

Þessi dæmi segir hann, og vinna stjórnlagaráðsins, vísa veg um aðferðir sem má nota kerfisbundið til að opna samfélagið.  Virkja aflið í fólkinu.  Laga kerfið svo það verði farvegur fyrir lýðræðislegan þroska.  Setja höfðingjaveldinu skorður.  Greina vald frá hagsmunum.  Stóra verkefnið er hvorki meira né minna en lýðræðisvæðing Íslands.

Allt miðar þetta að aukinni hagsæld á breiðum grundvelli, en ekki nauðhyggju um hagvöxt. Hægvöxtur væri nær lagi núna.  Og aukinn jöfnuður.  Jöfnuður er þjóðhagslega hagkvæmur.“

“

Lestri lokið.

Þetta elskurnar mínar er ástandið á Íslandi í dag og undanfarin ár.  Þetta er það sem þjóðin býr við og reynir að mótmæla með góður og eða illu. 

Þið hljótið að geta samsamað þessu því sem þið þegar þekkið, álverum, virkjunum, Magma, Kína, eignarhaldsfélög, kvótasvindl, kúlulán, skuldaafskriftir miljónamæringja, heilu bankarnir og þar með innistæður okkar að gjöf til vogunarsjóða og endlaust og endalaus hrosskaup, svindl og svínarí. 

Og hverjir borga? 
Einmitt almenningur, með skattahækkunum, lækkun launa, hækkun verðlags og og og.  Hugsið ykkur verkalýðsforystan semur um 161 þúsund króna lágmarkslaun til handa vinnandi fólki og allir pótintátar þessa lands segja það allt í lag og gott eitt.  Ég get orðið svo reið að engu tali tekur.
 
Hvað ætlum við að láta þetta ganga lengi?

Við eigum að vita þetta, verðum að vita þetta allt, ef við ætlum að byggja upp nýtt og betra samfélag. 
Hvernig ætlum við að breyta því sem er vont í það sem er betra ef við viljum ekki horfast í augu við það vonda og vitlausa sem við höfum gert? 

Við veðrum að þora og nú er tækifæri til breytinga.  Lesið greinarnar og hlustið á viðtalið. 

Smellið hér á Eyjuna og hér á útvaprsviðtalið

ih/11

Ef fólk vildi horfa á hugmyndina réttur ...

... barna til náms og skylda skólayfirvalda, af alvöru og óhrætt, væri hægt að gera eitthvað fyrir æsku þessa lands, börnin okkar og komandi kynslóðir.

Þá gætu skólastjórnendur og önnur skólayfirvöld ekki alltaf og endalaust borið fyrir sig og sett fram þá staðhæfingu að það sem gerist utan skóalóðar komi þeim ekki við. 
Það er það sem skólayfirvöld gera, ítrekað og aftur, einelti og annað ofbeldi, sem nemendur þurfa að þola, kemur skólayfirvöldum ekki við gerist það utan skólalóðar.

Það sem gerist utan skóla er ekki þeirra mál, einelti sem leiðir til sjálfsvígs og kynferðisleg misnotkun á ungum nemendum kemur skólayfirvöldum ekki við þar sem það gerist utan skóla og skólalóðar.

Ég gæti gubbað.  Hvernig geta menn, karl sem kvenn, látið svona út úr sér, þeim á að koma við vellíðan barna utan og innan skóla.  Okkur á öllum að koma hún við.  Annað er ómennska.

Fyrir mér horfir þetta þannig að börn eru algjörlega óvarin þegar þau ganga út af skólalóðinni og á leiðinni heim frá skóla, þar má mæta þeim nákvæmlega það sem hverjum og einum sýnist, einelti, eiturlyfjasala og hvers konar annað ofbeldi því eins og skólar hafa, ítrekað og aftur, sagt, þetta kemur þeim ekki við.

Það er raunverulega staðreynd að börn hafa skylduna til að láta allt yfir sig ganga og skólayfirvöld réttin til að láta það yfir þau ganga, sem þeim hugnast best.  Þau gætu neytt nemanda til að mæta í skóla í lögreglufylgd og hafa reyndar oftar en einu sinni og tvisvar beitt því á börn og þannig þvingað fram vilja sínum, því þeirra er rétturinn en barnanna skyldan.

Það er staðreynd að yfirvöld, skóla og annarra sem með velferð barna hafa að gera, hafa brugðist þeim ítrekað og aftur.  Mörg okkar hafa reynt það á eigin skinni og aðrir séð það reglulega og aftur í fjölmiðlum þessa lands.

Hvenær ætlum við að vaxa úr grasi og gerast vitibornir og mennskir menn, karl og kvenn, og snúa þessum andskota við?

Þegar búið er að snúa þessu við þá verða skólayfirvöld að sjá til þess að börnin fái mannvænt umhverfi sem gagnast þeim til fræðslu og annarrar skólunar.  Þá hefðu þeir ekki vald til að skylda og neyða börn til eins eða neins sem ekki hentaði þeirra velferð og væri þeim jafnvel til mikils ógangs og skaða.

Efir hverju erum við að bíða, að eitthvað gerist af sjálfu sér, af því við erum svo vön því að allt leysist að sjálfur sér, að stjórnvöld hafi hag okkar og barna okkar að leiðarljósi. 
Það hefur einmitt sýnt sig svo vel núna eftir blessað hrunið.  Allar ókeypis skólamáltíðirnar og úrræðin, heimilin sem búið er að leysa til bankanna.  In your dreams.

Það er núna sem við verðum að standa upp og breyta þessu kolvitlausa kerfi, snúa því á hvolf, afhenda börnunum réttin og skólayfirvöldum skylduna, alla eins og hún leggur sig.

Börn eiga rétt til lífs og lima, fræðslu, verndar og velferðar og það á að vera skylda fullorðinna að sjá til þess að það gangi eftir, skólayfirvalda, kennara, foreldra og okkar allra. 
Og ef og þegar við sjáum að einn hlekkur bregst þá eigum við að grípa inn í og lagfæra ástandið svo barnið haldi rétti sínum út í eitt. 

Síðan þegar þau komast nær viti og ára á að færa þeim skyldurnar gagnvart næstu kynslóð hægt og rólega og í samræmi við skilning þeirra og getu.

Getið þið ímyndað ykkur hvernig það samfélag væri, sem þannig væri háttað um, og hvernig einstaklinga það æli af sér?  

Nei sennilega ekki, þá væri búið að breyta þessu nú þegar.


ih/grumpy old/11

Ég var að lesa fréttina ...

... af Jóni og Gunnu sem eru ekki lengur hjón af því hann vinnur út á landi og hefur þá lögheimili þar og hún vinnur í Reykjavík og hefur þá lögheimili þar, fólk verður sko að hafa lögheimili þar sem það býr, svo nú teljast þau ekki lengur hjón. 
Mér fannst þetta svolítið fyndið, því þetta er saga af kerfi sem verður til fyrir kerfið, að því best verður séð.

En þetta er ekki alltaf fyndi, stundum er þetta sárt, niðurlægjandi, vont og meiðandi fyrir fólk, sér í lagi gamalt fólk. 

Það er nefnilega þannig að þegar annar aðilinn í hjónabandinu verður of veikur og illa haldinn til að vera heima þá á hann ekki annarra kosta völ en að fara á öldrunarstofnun.  Makinn fær ekki sjálfkrafa að fara með, hann fær reyndar alls ekki að fara með nema hann sé álíka illa haldinn og þá fær hann ekki endilega að fara á sömu stofnun.  Þetta er nefnilega kerfi.

Sá sem fer, flytur nú inn á stofnun með misgóðri umönnun og þar verður lögheimili hans héðan í frá. 

Þetta er að sjálfsögðu ekki ókeypis, ríkið greiðir daggjöldin að hluta eða öllu leyti eftir aðstæðum hvers og eins, en hafi vistmenn tekjur umfram 64.454 kr. á mánuði (eftir skatt) taka þeir þátt í greiðslu daggjaldsins.  Ellilífeyririnn fellur niður þegar fólk fer inn á stofnanir, þeir sem engar aðrar tekjur hafa eiga þá rétt á vasapeningum sem eru óskertir 45.288 kr. á mánuði.  Vasapeningarnir eru samt háðir öðrum tekjum eins og lífeyrissjóðsgreiðslum og fjármagnstekjum og falla niður fari tekjurnar yfir 64.454 kr. á mánuði.

Vá, hugsið ykkur heilar 45.288 kr. á mánuði.  Allt sem hægt er að gera fyrir það.  Verður spennandi að komast á þá jötu.  Frábært.  Eða ekki.

Fólk þarf að sjálfsögðu að nota þessa peninga til greiðslu á ýmsum þáttum lífs síns, eins og hársnyrtingu, fótsnyrtingu, tómstundaiðju og jafnvel þvotti, því þessir hlutir eru ekki lengur innifaldir í þjónustunni líkt og áður var.  Svo það er ekki mikið afgangs til fatakaupa og þátttöku í samfélaginu, brúðkaupum og afmælum og þess háttar.  Reynar er ekkert eftir til eins eða neins.

Sá sem heima situr er allt í einu kominn inn í gjörbreytt umhverfi, hann er ekki einungis búinn að missa makann, besta vininn, félagsskapinn, heldur og hjónabandið, sem er ekki lengur til vegna reglna um lögheimili, og fjárhaginn, sem verið hafði stöðugur um langt skeið og jafnvel góður, en er nú gjörbreyttur. 
Ellilífeyrisgreiðslur makans og aðrar tekjur sem honum tilheyrðu og áður runnu til heimilisins eru farnar og allt er breytt. 

Ef fólk á börn þá reyna þau að finna út úr hvað skal gera og hvernig, en það skiptir kannski ekki öllu, því það er ekkert hægt að gera.  Þetta er kerfi.  Sjaldnast fyndið oftast særandi, niðurlægjandi, meiðandi og sorglegt.  En það er bara þannig og því verður seint breytt. 

Hverjir eru tilbúnir að rísa upp fyrir gamalt fólk á stofnunum, það er ekki eins og þau gefi mörg atkvæði í kosningum, er það?

Stjórnmálamennirnir okkar eru tryggðir, þeir eru búnir að koma sér upp eftirlaunasjóð sem tryggja þá bak og fyrir.

En vitið þið, fjöldinn á eftir að lenda í þessu kerfi, við hin.  Þessi venjulegu, sem strita í sveita síns andliti ævina út, eiga þetta í vændum. 

Þetta er okkar framtíð og því ættum við að rísa upp og verja það fólk sem býr við þessi kjör í dag.  Okkar kjör á morgun og þá höfum við ekki þrekið, kjarkinn og það sem þarf til að breyta neinu. 

Trúið mér þetta er ekki gæfuleg framtíð fyrir neinn, þó margir eigi ekki annarra kosta völ þá vilja allir heldur eiga annan kost.  Það er bara þannig. 
Það er í dag sem við eigum að gera eitthvað í málinu, á morgun er það of seint.

Ekki orð meira um það.


ih/grumpy old/11

Skylda barna, réttur skólayfirvalda ...

 ... ætti að vera réttur barna og skylda skólayfirvalda og því þarf að breyta strax.

Jón Gnarr kom fram með þá hugmynd fyrir stuttu, að leggja niður skólaskyldu.  Fáeinar mjóróma raddir hneyksluðust á þessari hugmynd hans, aðrar þögðu.
Ég man að ég skrifaði einmitt um þetta efni fyrir langa löngu og endaði greinina eitthvað á þessa leið, þegar börn voru skylduð til náms þá misstu þau allan rétt og hafa verið að missa hann æ síðan.

Vitið þið, þetta er rétt hjá okkur Jóni.  Það ætti að leggja niður skólaskyldu til handa börnum.

Börn eiga ekki að hafa slíkar skyldur með tilheyrandi valdboði og lögregluvaldi og þið skuluð ekki halda að því hafi ekki verið beitt á þau og það oftar en einu sinni og tvisvar.  Börn hafa verið sótt heim af lögreglu og fylgt í skóla í skjóli þessa valds, sama hvert þeirra viðhorf var eða ástæður.

Börn eiga að hafa rétt til alls konar hluta ekki skyldur.  Börn eiga að hafa rétt til náms, án skilyrða frá þeirra hálfu, síðan eiga stjórnvöld, skólastjórnendur, kennarar og foreldrar að hafa skyldu til að uppfylla þann rétt þeim til handa. 
Það á að vera skylda samfélagsins, stjórnvalda, skólastjórnenda, kennara og foreldra, í þessari röð, að sjá til þess að börn njóti þessa réttar til fulls, í samræmi við getu og færni hvers og eins, sjálfum sér til gagns og gamans.

Í þessari röð vegna þess að foreldrar geta ekkert gert standi þau frammi fyrir misvitru og jafnvel fjandsamlegu skólaumhverfi, skólastjórnendur og kennarar geta ekkert gert standi þau frammi fyrir fjandsamlegum stjórnvöldum.  Börnin eru ekki inni í myndinni vegna þess að þau hafa engan rétt.

Með því að setja þennan rétt til stjórnvalda og þaðan til skólastjórnenda öðluðust þau vald til að haga sér alfarið eins og þeim sýnist, með eigin hag og afkomu í huga og með því brjóta gegndarlaust gegn börnum ef svo ber undir og hugnist þeim það.

Nú er ég ekki að halda því fram að það sé það sem skólastjórnendur endilega geri, en mörg eru sek um margt misjafnt, lélegt námsefni, mismunum á nemendum, einelti frá kennurum og fleira og fleira, og aðspurð, þegar upp kemst, er svarið við höfum engin úrræði, ekkert vald.  Kjaftæði.  Skólayfirvöld hafa vald til að misbjóða börnum og þau hafa vald til að hætta því.

Ef við nú færum réttinn til náms yfir til barnanna er hægt að gera kröfur um jöfnuð börnum til handa, ókeypis kennsluefni, við hæfi hvers aldurhóps og í samræmi við þann tíma og tíðaranda sem þau lifa á, ókeypis vettvangsferðir, þar sem enginn þarf að sitja eftir vegna fjárskorts, ókeypis skólamáltíðir svo ekkert barn þurfi að sitja frammi á gangi með þau efnameiri fara inn í matsal að borða.

Líf og afkoma barna á alltaf að vera þeim að kostnaðarlausu.  Alveg sama hvað.  Alltaf.

Jón Gnarr, þó ég sé eflaust um margt ósammála þér þá styð ég þessa hugmynd þína um að leggja niður skólaskyldu á börn, svo fremi hún verði færð yfir á skólayfirvöld og önnur stjórnvöld.

Því eins og ég sagði fyrir margt löngu, þegar börn voru skylduð til náms, þá misstu þau allan rétt og þau hafa verið að missa hann æ síðan.

Og hana nú og ekki orð um það meir.


ih/grumpy old/11