Við vitum ekki þegar við erum að deyja

Í greininni Af hverju ævin er svona stutt? spyr ég sjálfa mig hvað ég ætli að gera við þessi 20-30 ár sem við lifum allt í allt og ég svara, ... ég ætla að lifa þau öll, hvert einasta andartak, með sjálfri mér, fyrir sjálfa mig og engan annan. ... Mitt síðasta andartak í heimi hér verður merkasta stund lífs míns. 

Þetta er gott og blessað og alveg rétt en eitthvað virðist hafa vantað á, því ég vaknaði upp við rödd sem sagði, þú veist að fólk veit ekki þegar það er eð deyja.
Já, ég veit, svaraði ég.
Þú veist að dauðastundin er hluti af því að vera til, kerfi sem fer í gang við ákveðnar aðstæður og til að trygga að kerfið virki prófið þið það af og til.  Sumir upplifa að þeir detti út eða að allt verði svart, líkt og allt í einu slokkni á þeim og þeir átta sig fyrst á því sem gerðist þegar kerfið fer í gang aftur.
Já, ég veit, svaraði ég aftur og skildi hvorki spurninguna né umfjöllunarefnið sem það tengdist.
Hvað segir það þér? hélt hann áfram.

Mér varð fyrst hugsað til þessara tveggja stunda sem ég hafði staðið frammi fyrir dauðanum.  Fyrra skiptið var árið 1982 og ég segi frá aðdraganda þess og reynslu því samfara í formála bókarinnar Hvað er ég? og reyndar kemur það iðulega fram í síðari skrifum mínum.  (http://ingahel.blog.is/blog/ingahel/entry/380816/ ).   Síðara skiptið var svo við veikindi mín í vetur, þar munaði einungis fáeinum klukkustundum að ég hefði það af.  Í hvorugt skiptið vissi ég að ég var að deyja, ekki fyrr en hættan, ef hættu skildi kalla, var liðin hjá.
Í framhaldi af þessum hugsunum varð mér hugsað til vinkonu minnar sem dó rétt rúmlega þrítug eftir langvarandi veikindi og hafði þá nokkrum sinnum verið nær dauða en lífi.  Hún var eitt sinn spurð hvernig það vær að liggja fyrir dauðanum og svararði, veistu ég hafði ekki hugmynd um að ég væri að deyja, ég var bara veik og á fullu að reyna að ná bata.

Og það er einmitt það sem hún þýðir þessi setning, ég ætla að lifa þau öll, hvert einasta andartak.

Ef ég hefði það stöðugt í huga að nú sé ég að deyja þá er það einmitt það sem ég er að gera, deyja. 
En ég ætla að lifa sérhverja stund lífs míns, einnig mitt síðasta andartak.
Það þýðir að ég ætla ekki að einblína á dauðann, að nú sé ég að deyja, bráðum fer að koma að því, eins gott að nýta tækifærið, ég læt innbyggða kerfinu það eftir.
Ég ætla hinsvegar að lifa, raunverulega lifa mína eigin dauðastund, sem þýðir að þegar að henni kemur mun ég ekki hafa hugmynd um að ég sé að deyja.
Allt sem gerist á þeirri stundu, minningarnar sem hverfa, ferðin í gegnum göngin, allt verður það partur af því að lifa. 

Frábært.

Carpe diem, quam minimum credula postero.  Njótið andartaksins því á morgun er ekki til.


ih/09